NEW BOOK "TURK KULTURUNDE ARGO" IS RECENTLY PUBLISHED

Here you will find in Turkish details, contents foreword and introdution by the editors. We have attached also a book order form.

******

TURK KULTURUNDE ARGO

Editorler

Prof. Dr. Emine GURSOY-NASKALI ve Doc. Dr. Gulden SAGOL

ISBN 90-804409-9-X

Birinci Baski: 2002, Haarlem, Hollanda

344 s.

#1. ICINDEKILER

Sunus / Emine Gursoy-Naskali

Giris / Emine Gursoy-Naskali

I ARGONUN ANATOMISI

Argo Uzerine / Mesut Sen

Gizli Dil Olarak Argonun Fonksiyonu Uzerine / Nevzat Ozkan

Argoya Dilbilimsel Acidan Bir Bakis / Aysel Uzuntas

Pazar Konusmalari: Argoya Halkbilimsel Bir Yaklasim / Hande Birkalan

Sanatsal Bir Disavurum Formu Olarak Argo Kavraminin Halkbilimsel Cozumlemesi / Ozkul Cobanoglu

Dilbilim Yontemleri Isiginda Argonun Incelenmesi / Kutlay Yagmur - Hendrik Boeschoten

Anlam Bilimi Acisindan Argo / Nesrin Altun

Argo Sozlukleri / Gulden Sagol

II ARGO ALAN VE MEKÂNLARI

Okey Oyunculari Argosu / Erdal Sahin

Argoda Kadin / Aylin Koc

At Yarisi Argosu / Goksel Ozturk

Satici Argosu / Fahrunnisa Bilecik

Askerî Okul Argosu / Nurgul Yildiz

Alkol ve Madde Alt Kulturu Argosu / Ozcan Koknel

The Russian Lexicon, 2001 / Leonid Finkelstein

Argo ve Beyoglu Argosu / Ozdemir Kaptan Arkan

III EDEBIYATTA ARGO

Edebiyat Argo iliskisi / Emel Kefeli

Modern Turk Siirinde Argo Iki Ornek: Metin Eloglu-Salâh Birsel / Bâki Asilturk

Ahmed Rasim'de Argo / Muhammet Gur

Tip Yaratma Teknigi Olarak Huseyin Rahmi Gurpinar'in Romanlarinda Argo / Handan Inci

Sait Faik'in Medar-I Maiset Motoru Romani ve Almanca Cevirisinde Argo Kullanimi / ‹mran Karabag

Huseyin Rahmi Gurpinar'in Sipsevdi Romaninda Argo Kullanimi / Sehnaz AliS

Gunumuz Siirinde Argo / Sevinc Ergiydiren

IV HALK EDEB‹YATINDA ARGO

Tiyatro ve Argo (Gelenekli Tiyatromuzda Argo) / Enver Tore

Karagoz'de Argo Kelimelerin Gulme Unsuru Olarak Kullanilmasi / Aynur Kocak

V DIVAN EDEB‹YATINDA ARGO

Tezil ve Argo / Iskender Pala

Serîfî'nin Sehnâme Cevirisi'ndeki Bazi Kelime ve Deyimler Uzerine / Zuhal Kultural

VI ARGO KAYNAKLARI

Bugunku Rus Argosunda Turkceden Gecen Kelimeler / Timur Kocaoglu

Yeme-‹cmeyle Igili Argo Sozcukler ve Deyim Aktarmalari / Arzu Ciftoglu

Turk Argosunda Genel Dilin Hayvan Adlarindan Yararlanilma / Halil Ersoylu

Turkce Sozluk'teki Argo Ogeler / Kâmile ‹mer

VII MEDYADA ARGO

Kitle IletiSim Araclarinda Argo Kullanimi Argoya Toplum-Dilbilimsel Bir YaklaSim / Bekir SavaS

Gencler Arasinda Argo Kullanimi ve Genclerin Argo KarSisindaki Tutumu / Asiye Mevhibe CoSar-Bilgehan Atsiz Gokdag

VIII ARGO BIR HIKÂYE

Yeme Icmeyle Ilgili Argo Sozlerle Kurulan Bir Hikâye / Arzu Ciftoglu

#2. SUNUS

Marmara Universitesi Turkiyat Arastirma ve Uygulama Merkezi olarak 2-3 Aralik 1999'da duzenledigimiz "Argo" toplantisi, Argo kitabinin temelini olusturdu.

Bu kitabi Doc. Dr. Gulden Sagol ile birlikte yayina hazirladik. Doc. Dr. Gulden Sagol ayni zamanda "Argo" toplantisinin genel sekreteriydi. Nurgul Yildiz, Yasemin Ozdemir, Aylin Koc, Sidika Ister, Arzu Erdogan Ozturk, Erdal Sahin, Goksel Ozturk, Dr. Mesut Sen, Doc. Dr. Emel Kefeli, Doc. Dr. Nihat Oztoprak toplantinin duzenleme kurulunda yer aldilar; Gurcan Ozturk, toplantinin posterini hazirladi. Calisma arkadaslarimiza yardimlarindan dolayi tesekkur ederiz.

Uluslararasi Argo Toplantisinin acilisinda Metin Eke yonetiminde ‹stanbul Teknik Universitesi Turk Musikisi Devlet Konservatuari ogrencileri - Alper Diler (solist), Guniz Alkac (kanun), Pelin Kuruoglu (tambur), Beste Esen (kemence) - bir "Argo Konseri" verdiler; kendilerine tesekkurlerimizi sunariz. Konserde "Karakolda Ayna Var", "‹stanbul Tulumbaci Turkusu", ve "Kasimpasa Kiyilari Tersane" parcalari icra edildi ve begeniyle izlendi. Bu turkulerin guftelerini kaydetmek isterim:

Karakolda Ayna Var

Karakolda ayna var

Kiz kolunda damga var

Gozlerinden bellidir Cevriyem

Sende kara sevda var

Mori fosforlum

Denizlerin kumuyum

Baliklarin puluyum

Ac koynunu ben geldim Cevriyem

Ben de Allah kuluyum

Mori fosforlum

Soz ve muzik: Zeki Duygulu

Istanbul Tulumbaci Turkusu

Findikli bizim yolumuz

Hovarda cikti soyumuz

Bu bizim eski huyumuz

Sen hanci ben yolcu

Catma da kaslarin

Sar dola boynuma kollarin

Findikli'dan gelir de gecersin

Salina salina sigara da icersin

Ne alir ne vazgecersin

Sen hanci ben yolcu

Catma da kaslarin

Sar dola boynuma kollarin

Anonim

Kasimpasa Kiyilari Tersane

Kasimpasa kiyilari tersane

Bir yar sevdim alimallah bir tane

Her dem sevdaliya kiz miz bahane

Top cicegim deste gulum canim ‹stanbulum

Aman aman bahane

Ciktim baktim sikir sikir balik pazari

Uc tek attim sarhos oldum ayak uzeri

Uc doluya uc tanecik badem sekeri

Top cicegim deste gulum canim Istanbulum

Aman aman bahane

Beste: Doc. Yalcin Turan

Soz: Oktay Rifat

Celal Bayar Vakfi himayesinde gerceklesen toplantinin kitaba donusmesinden ve SOTA yayinlari arasinda basilmasindan mutluluk duyuyoruz.

Prof. Dr. Emine Gursoy-Naskali

2002, Istanbul

#3. GIRIS

Konu ne olursa olsun, bir aliskanliktir, sebep sorulur: "Neden?" "Neden argos" Buna cevabim: Neden olmasin? Argo, dilin en dinamik alani, en yaratici zemini. Ustelik, azimsanmayacak bir argo kulturumuz var. Ancak, bu alani gerek kavram acisindan gerekse gunluk hayata inerek malzeme derlemek bakimindan biraz ihmal etmisiz. Argo kitabinda argo uzerinde kavram incelemelerini, argonun dokusunun analizlerini, argo sozluklerinin kaynaklarini ve degerlendirmesini, argonun edebiyattaki yansimalarini ve arastirilmamis alanlarda gunumuz argosunun dagarciklarini bulacaksiniz. Bu yonleriyle elinizdeki calisma Turk argosu icin bir ilktir.

Argo bahsine, argoyu bir dil terimi olarak tanimlamakla girmek dogru olur. Argonun mahiyeti nedir? Argo kavraminin hudutlari nerededir? Kaba veya kufurlu konusma ile argonun arasindaki sinir nasil cizilir? Jargon ile argo arasindaki fark nedir? Bu terimlerin kokeni ve tarihceleri nedir? "Argonun Anatomisi" bolumunde, bu sorularin ayrintili cevabini bulabilirsiniz.

Yine ayni bolumde, argonun fonksiyonlarini irdeleyen degerli arastirmalar yer almaktadir. Argonun farkli sosyal gruplar, alt kulturler, alternatif usluplar ve yas gruplari arasinda olustugunu goruyoruz; acaba argo ne tur bir ihtiyaca cevap vermektedirs Argo kullaniminin mutlaka psikolojik ve sosyolojik yonden bir aciklamasi olsa gerek. Ister sucu gizleme olsun, ister ticarî sirri, ister inanci, ister mustehcenligi gizleme ve gizlenme amaci argonun cevap verdigi birincil ihtiyac. Bunun disinda argonun grup kimligi olusturma gibi yine cok temel bir fonksiyonu mevcut.

70'li yillarin urunu bir "yogurtlu bakla" tanimlamasi varmis (beyaz migfer altinda yesil uniforma dolayisiyla), bunun modasi artik yok. Bugun, kisaca "biyik" deniyormus, veya "kaldirim kargasi". Argo, grup kimligini olusturmanin ve pekistirmenin otesinde belki, ayni zamada, endiseleri hafifletmek gibi bir fonksiyona da sahip. Argo - hem birey hem toplum acisindan - egilimlerin, yonelislerin, tutkularin, dugumlerin ve saplantilarin bir aynasi.

Bir dil malzemesi olan argo kulturu, bazan soz konusu grubun giyim kusam ve davranislariyla da ozdeslesir, ozellikle marjinal alt kulturlerde. Aralik 1999'da yapilan Argo sempozyumuna "Alkol ve madde alt kulturu argosu" uzerinde bir bildiri ile katilan Prof. Dr. Ozcan Koknel, hafif kulhanbeyi bir eda ile bir omzu havada kursuye cikti, ceketi omuzlarinda asiliydi. Sayin Koknel dinleyicilerden genel goruntusu ve yengec yuruyusu icin ozur diledi. Her ne kadar bu eda bildirisinin mizansenine uygun dusse de asil sebep bambaskaydi: bir gun once kaldirim cukurlarindan birine dusmus ve kolunu kirmisti. Kolu sargiya alinmisti. Zannediyorum aci da cekiyordu ama ona ragmen verdigi soze sadik kalmis ve toplantiya gelmisti.

Cesitli gruplar arasinda gecerli olan argonun tespit edilip kaydedilmesi gunumuz dilcilerinin etkinlik alanina giren bir ugras olmali. Cunku bu tur derlemeler, yasayan dilin yeniliklerini tespit anlamina gelir ve ancak sicagi sicagina yapilabilir. Bugun derlenen malzeme, gelecek nesillerin bilgi ve degerlendirmelerine kaynak teskil eder. Elinizdeki kitapta yer alan okey oyunculari argosu, at yarislari argosu, askerî okul argosu tespitleri, bu alanlarda yapilan - ve sozluklere girmemis - ilk derlemelerdir.

Argo bahsine temalar acisindan yaklasmak da bir bakis acisidir. Meselâ, Turk argosunda hayvan adlari, yiyecek icecek isimleri veya argonun kadina yaklasimi... Belirli alt gruplarin - hatta belki toplumun genelinin - suur altinda nesnelere atfettigi sembolizmin desifre edilmesine imkân veren bir analiz...

Argo kelimeler, cogu zaman yabanci dillerden alinan kelimeler oluyor. Turk argosunun Kasimpasa ve Tophane ile ilintili olmasinin bir sebebi de bu semtlerin denizlere acilan ve uzaklardan gelen denizcileri ve kullandiklari dilleri ilk agirlayan semtler olmasindan kaynaklanmaktadir. Kafkasya kokenli Cezayirli Hasan Pasa, Cezayir'den aldigi ve yanindan hic ayirmadigi aslani ile birlikte Napoli yoluyla Istanbul'a geldiginde Kasimpasa'da basi bos denizcileri, hamamlarin kulleri arasinda geceleyen evsiz barksizlari - yani, kul-han beylerini - toplayarak bunlari bir nizam altina sokmus ve deniz okulunun ilk temellerini atmisti.

Argo semtleri arasinda Istanbul'un Beyoglu'nu da saymak gerekir. Beyoglu da bir zamanlar gayrimuslimlerin yerlesim semtiydi.

Turk argosu, yabanci dillerin etkisinde kalirken, Rusca, Yunanca gibi diller de argo konusunda Turkcenin etkisinde kaliyor. Yabanci dillerden soz acilmisken, bir dilden diger bir dile yapilan cevirilerde argoyu, hele zengin argoyu, bir baska dile cevirmek duz yaziyi cevirmekten herhalde cok daha zor bir hadise.

Ve tabiî, edebiyat: Argo'nun teorisinin, yorumunun - ete kemige demeyecegim - kagit ve murekkebe burunerek karsimiza cikmasi. Karsimiza cikmakla kalmayip, gecici bir omru olan argonun edebiyat metinleri sayesinde muhafaza edilmesi.

Medyada argonun kullanimi bazi cevrelerin tepkilerini cekiyor. Medyanin kotu ornek oldugunu ve yasaklayici onlemlerin alinmasi gerektigini savunanlar var. Turkcenin kullanimini denetlemek uzere kanun cikarilmasi gerektigini dusunenler var. Ancak, dilin insanin ic ve dis dunyasini yansittigini, bu dunyalarin da tek kalip olmadigini, baska dunyalari kavrayabilmenin de bir zevk olabilecegini dusunebiliriz. Argo, sanki, insanin karsisina gecip, "benim gibi olman gerekmiyor, ama seveceksen, beni oldugum gibi sev!" diyor.

Konya'da duzenlenen bir "Asiklar Bayrami"na katilmistim. Kursuye zamanin Kultur Bakani davet edildi. Talat Halman acilis konusmasini hece vezni ile, ayakli uyakli manzum bir bicimde irat etti. Dogrusu hayran kalmistim. Argo toplantisi yapmaya karar verdigimizde, kendi kendime "acaba?" dedim... Ama, sairlik gibi, argo da ustalik isi... Oyle her babayigidin harci degil.

Prof. Dr. Emine Gursoy-Naskali

2002, Istanbul

#4. KITAP SIPARIS FORMU:

Asagidaki formu doldurarak SOTA'ya ilettiginiz takdirde ve odemeniz

alindiktan sonra kitap adresinize postalanacaktir.

(1) adet TURK KULTURUNDE ARGO kitabindan almak

istiyorum, kitabin bedeli olan 45 euro + 10 euro posta masrafini

asagidaki sekilde odedim.

VISA / American Expres/ Eurocard /Mastercard la odeme yapiyorum

---------------------------------------------------

Tarih: ________________________________

Isim:_________________________________ Adres:

_______________________________ ______________________________________

______________________________________ Telefon:____________________________

e-mail-:____________Kredi karti:____________________ Numarasi __________________

Gecerlilik tarihi: ___________________ Imza: ______________-

Doldurduktan sonra fakslayiniz: + 31 23 5292883 veya email icin:

<sota@wanadoo.nl> Posta adresi: SOTA P.O. Box 9642 2003 LP Haarlem Netherlands

NOT: Okuyucularimizdan kitap hakkinda bir tanitim yazisi yazmak isteyenler,

tanitim yazisinin yayinlanacagi dergi veya yayini belirterek email ile

muracaat edebilirler.